Formy ochrony przyrody w Nadleśnictwie Rytel.
Rezerwaty przyrody:
Na terenie nadleśnictwa znajdują się dwa rezerwaty przyrody:
1.„Jezioro Małe Łowne” o powierzchni 37,83 ha. Rezerwat - Jezioro Małe Łowne, powołany został Rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 31.12.1993 r.- Monitor Polski nr 5 poz. 37 z 1993 roku.
Rezerwat położony jest na terenie leśnictwa Kopernica. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych roślinności charakterystycznych dla torfowisk przejściowych i wysokich, lasów bagiennych, wilgotnych oraz świeżych z występującymi tu gatunkami roślin chronionych, rzadkich i zagrożonych wyginięciem.
2. Rezerwat „Moczadło”
8 grudnia 2010 roku podpisane zostało Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Moczadło”.
Rezerwat „Moczadło” położony jest w powiecie chojnickim, na terenie gminy Brusy, około 2 km na południowy zachód od miejscowości Męcikał. Obejmuje on grunty leśne będące własnością Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa Rytel oraz jezioro Moczadło- własność Skarbu Państwa w zarządzie Agencji Nieruchomości Rolnych. Jezioro Moczadło jest niewielkim 4,47 ha i niezbyt głębokim do około 11 m, oligotroficznym zbiornikiem, jednym z najlepiej zachowanych i najbardziej reprezentatywnym jeziorem lobeliowym w Polsce. Jest tu stanowisko wielu cennych gatunków roślin. W jeziorze stwierdzono bardzo liczną populację elismy pływającej, znajduje się tu także poryblin jeziorny i lobelia jeziorna. Na brzegu jeziora występują m.in. rosiczka pośrednia, widłaczek torfowy i przygiełka biała. Powierzchnia rezerwatu wynosi 26,17 ha.
Parki krajobrazowe:
Na terenie Nadleśnictwa znajdują się dwa parki krajobrazowe:
1) Tucholski Park Krajobrazowy – utworzony został na podstawie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 1985 roku. Powierzchnia jego wynosi 36983 ha, w tym na gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo Rytel (obręb leśny Rytel) 6744 ha. Park położony jest w granicach dwóch województw: kujawsko – pomorskiego i pomorskiego. Lasy zajmują 86,1% powierzchni parku, a głównym gatunkiem ich drzewostanu jest sosna z niewielką domieszką innych gatunków. Pozostałą część parku stanowią użytki rolne, wody, nieużytki, tereny zabudowane, drogi i inne.
2) Zaborski Park Krajobrazowy - powstał 28.02.1990 roku (Uchwała nr 11/68/90 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia 28 lutego 1990 roku). Początkowo nosił nazwę Chojnicki Park Krajobrazowy. W 1991 roku został przemianowany na Zaborski Park Krajobrazowy (Rozporządzenie nr 1/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 12 stycznia 1991 roku). Powierzchnia jego wynosi 34026 ha, w tym na gruntach zarządzanych przez Nadleśnictwo Rytel 6419 ha. Park położony jest w północno – zachodniej części Borów Tucholskich na Równinie Charzykowskiej, na południowo – zachodnim skraju województwa pomorskiego.
Obszary chronionego krajobrazu:
Chojnicko – Tucholski Obszar Chronionego Krajobrazu położony jest częściowo w granicach Nadleśnictwa, pomiędzy Tucholskim i Zaborskim Parkiem Krajobrazowym, na terenie Równiny Charzykowskiej. Utworzony został na mocy Rozporządzenia Woj. Bydg. 9/91 z dnia 14 czerwca 1991 roku. Zajmuje on powierzchnię 15000 ha, z tego na terenie nadleśnictwa 2813 ha.
Obszary Sieci Natura 2000:
Na terenie Nadleśnictwa Rytel znajdują się następujące obszary wchodzące w sieć NATURA 2000:
Północna część Nadleśnictwa Rytel czyli leśnictwa Funka, Kopernica, Wolność, Turowiec na mocy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 roku włączona została do sieci NATURA 2000 jako Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) pod nazwą Wielki Sandr Brdy (kod obszaru PLB 220001) o pow. 2910 ha.
Na mocy Rozporzadzenia Ministra Środowiska z dnia 27.10.2008 r .utworzono w nadleśnictwie Obszar Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) pod nazwą Bory Tucholskie (kod obszaru PLB 220009 ) o pow. 13839 ha.
Przedmiotem ochrony na tych terenach są zagrożone gatunki ptaków.
Pod koniec 2009 roku Rząd Polski zgłosił do Komisji Europejskiej propozycję nowych obszarów NATURA 2000jako Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk(SOO).
W Nadleśnictwie Rytel są to obszary: Czerwona Woda pod Babilonem, Las Wolność , Dolina Brdy i Chociny, o łącznej powierzchni 535 ha oraz Sandr Brdy na terenie l-ctwa Turowiec o pow. 563 ha. Celem ochrony na tych terenach jest zapewnienie różnorodności biologicznej przez zachowanie oraz ochronę siedlisk przyrodniczych oraz ochronę dzikiej fauny i flory.
Użytki ekologiczne:
Na terenie nadleśnictwa znajduje się razem 147 użytków ekologicznych, w tym na terenie obrębu Klosnowo znajduje się 100 uzytków ekologicznych o pow.185,89, a na terenie obrębu Rytel 47 użytków o pow. 61,14 ha. Są to przeważnie bagna, łaki oraz pastwiska. Razem powierzchnia użytków ekologicznych na terenie nadleśnictwa wynosi 247,03 ha. Wyżej wymienione użytki ekologiczne uznane zostały Rozporządzeniem Wojewody Bydgoskiego nr 346/94 z dnia 30 grudnia 1994 r , nr 64/97 z dnia 30 października 1997 r oraz nr 49/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 5 marca 2006 r
· Wykaz użytków ekologicznych - załącznik nr 1
Pomniki przyrody:
Na terenie Nadleśnictwa Rytel znajdują się 24 pomniki przyrody, powołane: Rozporządzeniem nr 11/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 1 lipca 1991 r., Rozporządzeniem nr 18/92 Wojewody Bydgoskiego z dnia 8 czerwca 1992 r., Rozporzadzeniem nr 305/93 Wojewody Bydgoskiego z dnia 26 pazdziernika 1993 r., Rozporzadzeniem nr 36 Wojewody Bydgoskiego z dnia 14 lutego 1995 r., Rozporządzeniem nr 322 Wojewody Bydgoskiego z dnia 29 grudnia 1995 r. Są to: pojedyńcze drzewa - 12 szt., grupy drzew – 6, stanowiska roślin chronionych – zimoziołu północnego – 2, pełnika europejskiego – 1, brzozy z porostami nadrzewnymi z rodzaju brodaczka – 1 i stanowisko zwierząt – czapli siwej i kruka – 1 oraz głaz narzutowy.
· Wykaz pomników przyrody - załącznik nr 2